Mbit/s, megabajty i realna prędkość internetu — co oznaczają liczby w ofercie?

W ofertach internetu powtarzają się liczby: 300, 500, 900, 2000 Mbit/s. Wyższa prędkość daje większy zapas, ale sama liczba niewiele mówi o oglądaniu serialu, pracy zdalnej czy grze online.

Nie trzeba znać protokołów sieciowych, żeby dobrać łącze. Wystarczy rozróżnić bity od bajtów, oszacować potrzeby domowych urządzeń i wiedzieć, czemu wynik speed testu bywa inny od liczby zapisanej w umowie.

Bit to nie bajt — stąd bierze się większość nieporozumień

Prędkość łącza podaje się w bitach na sekundę (bit/s). Rozmiar pliku na dysku podaje się w bajtach (MB, GB). Jeden bajt to osiem bitów. Zawsze.

Prędkość z umowy trzeba więc podzielić przez osiem, aby oszacować wartość widoczną na pasku pobierania.

Dlatego łącze 900 Mbit/s nigdy nie pokaże w przeglądarce „900 MB/s”. Pokaże około 112 MB/s i to jest wynik prawidłowy, nie awaria.

Druga, mniejsza rozbieżność dotyczy rozmiaru plików. Producenci dysków używają gigabajtów dziesiętnych (1 GB = 1 000 000 000 bajtów), a system operacyjny może pokazywać wielkość w jednostkach dwójkowych (1 073 741 824 bajtów; poprawna nazwa to gibibajt). Dlatego „100 GB” na pudełku i wartość widoczna w systemie nie muszą być identyczne.

Ile trwa pobranie pliku

Poniższe czasy zakładają pełne wykorzystanie łącza:

Sto gigabajtów to nie przesada. Tyle mieści płyta Blu-ray PlayStation 5 i tyle potrafią ważyć dzisiejsze premiery. Rozmiary plików wideo zależą od jakości nagrania, więc traktuj je jako rząd wielkości, nie jako wartość dokładną.

Tabela pokazuje wartości teoretyczne. Część przepustowości zużywa obsługa transmisji, a transfer może ograniczyć także serwer źródłowy lub dysk w komputerze. Szybkie łącze nie przyspieszy pobierania, gdy serwer po drugiej stronie wysyła dane wolno.

Ile prędkości potrzebuje jedna usługa

Pojedyncze usługi nie potrzebują dużej przepustowości:

Są to wartości podawane przez dostawców usług. Serial 4K na jednym telewizorze potrzebuje kilkunastu megabitów, a spotkanie służbowe kilku lub mniej, zależnie od usługi i jakości obrazu.

Prędkość pakietu to nie prędkość dla jednego urządzenia

W sieci domowej nie działa jedna rzecz naraz.

Wieczorem w typowym mieszkaniu jednocześnie chodzi telewizor z 4K, ktoś ogląda YouTube na tablecie, dziecko gra online, telefon w tle wysyła zdjęcia do chmury, a laptop instaluje aktualizację systemu. Do tego dochodzą kamery, odkurzacz, głośniki i cała reszta sprzętu, który sam z siebie coś pobiera.

Pakiet określa pojemność całego domu, a nie prędkość jednego urządzenia. Przepustowość dzieli się między sprzęty korzystające z niej w tym samym czasie. Filmowi wystarczy kilkanaście megabitów; zapas przydaje się wtedy, gdy równocześnie rusza aktualizacja konsoli albo kopia zapasowa.

Wysyłanie — parametr, o którym nikt nie pamięta przy podpisywaniu umowy

W ofertach najczęściej eksponowana jest prędkość pobierania. Wysyłanie też ma znaczenie, zwłaszcza podczas pracy zdalnej i tworzenia kopii zapasowych.

Wysyłanie (upload) to prędkość, z jaką dane są przesyłane od Ciebie na zewnątrz. Potrzebują go:

• wideorozmowy i spotkania: Twój obraz i dźwięk są wysyłane (upload),
• automatyczna kopia zdjęć i filmów z telefonu do chmury,
• praca z plikami w chmurze, wysyłanie dużych plików, tworzenie kopii zapasowych,
• kamery monitoringu przesyłające obraz poza dom,
• gry online, w których Twoje ruchy muszą dotrzeć do serwera.

Przy pracy zdalnej wysyłanie bywa ważniejsze niż pobieranie. Gdy obraz z własnej kamery się rozsypuje, a obraz rozmówcy jest wyraźny, warto najpierw sprawdzić upload oraz połączenie Wi-Fi.

Tu jest różnica między technologiami. W internecie mobilnym i w starych łączach na miedzi wysyłanie bywa wielokrotnie niższe od pobierania. Światłowód pozwala utrzymać wysoki upload; w naszych pakietach zaczyna się on od 200 Mbit/s (aktualne parametry: oferta internetu). Więcej o różnicach między technologiami piszemy w tekście o światłowodzie i internecie mobilnym 5G w Rzeszowie.

Dlaczego test prędkości pokazuje mniej, niż jest w umowie

Najczęstsze zgłoszenie do biura obsługi. Zwykle łącze jest sprawne, a wynik ograniczają cztery rzeczy.

Karta sieciowa i gniazdo w komputerze. Wiele laptopów i płyt głównych ma port ethernet o przepustowości 1 Gbit/s. To fizyczny sufit tego urządzenia. Na łączu 2000 Mbit/s pojedynczy taki komputer nigdy nie pokaże więcej niż około 940 Mbit/s. To nie jest wina łącza. Żeby zmierzyć pełne dwa gigabity na jednym sprzęcie, potrzebne są karta sieciowa i port routera 2,5 Gbit/s. W codziennym użyciu nie ma to znaczenia, bo pełną pojemność wykorzystuje cały dom naraz, a nie jeden laptop.

Wi-Fi zamiast kabla. Sieć bezprzewodowa współdzieli pasmo między podłączone urządzenia, a ściany, odległość i sąsiednie sieci obniżają jej osiągi. Pasmo 2,4 GHz sięga dalej, ale zwykle zapewnia niższe prędkości i w bloku bywa zatłoczone; korzystają z niego także urządzenia Bluetooth, a podczas pracy także kuchenki mikrofalowe ;). Pasmo 5 GHz jest zwykle szybsze, lecz ma krótszy zasięg. Kabel daje bardziej powtarzalny wynik, dlatego test łącza najlepiej wykonać po kablu. Szczegółową instrukcję znajdziesz w pomocy technicznej: Test prędkości Internetu.

Stary router. Sprzęt sprzed kilku lat potrafi być wąskim gardłem sam z siebie, niezależnie od tego, ile dochodzi do budynku.

Druga strona połączenia. Test mierzy trasę do jednego konkretnego serwera. Wybór odległego serwera testowego zaniża wynik.

Sama prędkość to nie wszystko — liczą się też opóźnienia

Wysoki wynik testu nie wyklucza przycinania. Przyczyną może być czas reakcji sieci, czyli opóźnienie (ping), szczególnie pod obciążeniem. W grach i wideorozmowach opóźnienia potrafią być bardziej odczuwalne niż kolejne setki megabitów.

Opisaliśmy to osobno w artykule o bufferbloacie i mierzeniu opóźnień. Jeśli masz wysoki wynik w teście i dalej odczuwasz przycinanie, zacznij od tamtego tekstu.

Jaki pakiet wybrać

Dobór pakietu zależy przede wszystkim od liczby urządzeń i równoczesnych zastosowań:

• Kawalerka albo mieszkanie dla dwóch osób w rzeszowskim bloku, seriale w Full HD, praca biurowa, telefon w tle: spokojnie wystarczy najniższy pakiet światłowodowy. Kilkaset megabitów to dla takiego mieszkania duży zapas.
• Rodzina, kilka ekranów naraz, 4K na telewizorze, konsola, praca zdalna z wideorozmowami: środkowy pakiet z wysokim wysyłaniem. Tu zaczyna się różnica, bo szczyty obciążenia zbiegają się wieczorem.
• Dom jednorodzinny albo szeregówka pełna sprzętu, częste pobieranie dużych plików, dwie osoby na spotkaniach jednocześnie, monitoring, praca na materiałach wideo: najwyższy pakiet. Nie po to, żeby jedna rzecz działała szybciej, tylko po to, żeby wszystkie działały równocześnie bez kolejki.

Aktualne parametry i ceny pakietów są zawsze na stronie oferty internetu, osobno dla budynków wielorodzinnych i domów jednorodzinnych. Jeśli nie masz pewności, do której grupy się zaliczasz, zadzwoń: łatwiej dobrać pakiet po krótkiej rozmowie o tym, co masz w domu, niż po tabelce.

Najczęstsze pytania

Czy 900 Mbit/s to 900 MB/s?
Nie. To około 112 MB/s. Prędkość łącza podaje się w bitach, rozmiar pliku w bajtach, a bajt ma osiem bitów. Dzielisz przez osiem.

Mam 2000 Mbit/s, a test pokazuje 940. Coś jest zepsute?
Nie. Zwykłe gniazdo sieciowe w komputerze ma sufit 1 Gbit/s i to ono ogranicza wynik. Pełną pojemność łącza wykorzystuje cały dom naraz, a nie jedno urządzenie.

Ile prędkości potrzebuje Netflix w 4K?
Netflix podaje 15 Mbit/s na jeden strumień 4K. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy w tle działa kilka innych rzeczy.

Po co mi wysokie wysyłanie, skoro nic nie wysyłam?
Wysyłasz więcej, niż myślisz: obraz z każdej wideorozmowy, kopie zdjęć z telefonu, pliki do chmury, obraz z kamer. Przy pracy zdalnej to często ważniejszy parametr niż pobieranie.

Wi-Fi mam wolniejsze niż wynika z umowy. Dlaczego?
Wi-Fi dzieli pasmo między wszystkie urządzenia i słabnie przez ściany, odległość oraz zakłócenia od sąsiednich sieci. Żeby sprawdzić, co faktycznie dochodzi do mieszkania, zmierz po kablu.

Czy szybszy pakiet naprawi przycinanie w grach?
Nie zawsze. Jeśli prędkość jest wysoka, a mimo to gra reaguje z opóźnieniem, przyczyną są zwykle opóźnienia pod obciążeniem, nie brak megabitów.

Podsumowanie

Liczba w ofercie opisuje pojemność całego domu, a nie prędkość jednego urządzenia. Po podzieleniu jej przez osiem łatwo oszacować transfer widoczny na ekranie. Pojedyncza usługa (film, rozmowa albo gra) potrzebuje niewielkiej części łącza. Zapas pozwala uruchomić kilka z nich równocześnie bez zauważalnych kolejek. Prędkość łącza warto mierzyć po kablu, aby wynik nie był ograniczony przez Wi-Fi.

Jeśli trudno ocenić, który pakiet sprawdzi się w mieszkaniu, wyślij zapytanie przez formularz kontaktowy. Wiadomość trafi do osoby, która odpowiada za dany temat. Dostępność światłowodu pod danym adresem można sprawdzić na mapie zasięgu.